بیماری ایدز به سندرم نقص ایمنی اکتسابی نیز معروف است. اولین کار این ویروس به محض ورود به بدن، حمله به لنفوسیت‌ها (نوعی از گلبول‌های سفید خون) و به تبع آن کاهش ایمنی بدن است.
 بیماری ایدز سه دهه است که این کره خاکی را لرزانده، اما بشر همانند بحران‌های دیگر، سعی کرده راهی برای ریشه کنی آن پیدا کند و خوشبختانه به راهکارهای موثر و امیدبخشی دست یافته است، به گونه‌ای که کشور استرالیا شش ماه پیش اعلام کرد، از طریق آموزش به مردم در شناخت بیماری و راه‌های انتقال آن مخصوصا به زنانی که قصد بارداری دارند، بروز موارد جدید HIV ایدز در این کشور را تقریبا به صفر رسانده است. این موفقیت در شرایطی کسب شده که آمار معتادان تزریقی و روابط جنسی نامشروع در این کشور بالاست.   با توجه به کاهش سن اعتیاد و شروع رابطه جنسی در میان جوانان، به عنوان یکی از راهکارهای انتقال ایدز، بر آن شدیم تا به مناسبت روز جهانی ایدز (1 دسامبر/11 آذر) راهکارهای کنترل و پیشگیری از آلوده شدن به این ویروس را یادآور میشویم.   فوبیای ایدز، مانع اقدام بموقع   اینترنت دسترسی مردم به اطلاعات پزشکی را بسیار آسان کرده، اما دکتر مسعود مردانی، فوق‌تخصص بیماری‌های عفونی و عضو کمیته کشوری ایدز، کسب اطلاع درباره این بیماری از طریق فضای مجازی را بسیار مضر و خطرناک عنوان می‌کند و می‌گوید: خیلی از افراد بخصوص آنهایی که شخصیت وسواسی دارند، بعد از یک ارتباط جنسی و بدون محافظت، دچار نگرانی ابتلا به HIV می‌شوند. در چنین شرایطی به جای مراجعه به متخصصان و دریافت مشاوره درست، اینترنت را محرم خود می‌دانند و چون پاسخ همه شبهات خود را نمی‌یابند، دچار فوبیای ایدز می‌شوند.   وی ادامه می‌دهد: هر روز حداقل با سه چهار مراجعه جدید مواجه هستیم که دچار این فوبیا هستند. اینان به قدری نگران هستند که به منفی بودن نتایج آزمایش‌ خود اطمینان ندارند و همچنان به دنبال ارزیابی مجدد وضعیت خود در آزمایشگاه‌های خارج از کشور هستند.   به گفته این فوق‌تخصص بیماری‌های عفونی، متاسفانه آمار این فوبیا در بین ایرانی‌ها بسیار بالاست، به گونه‌ای که باعث ترک تحصیل تعدادی از دانشجویان زبده مشغول تحصیل در دانشگاه‌های خارجی شده است.   باورهای غلط درباره HIV   بسیاری بر این باورند که اگر با یک فرد مبتلا به ایدز روبوسی کنند، کنار او بنشینند یا از وسایل مشترکی همچون حوله، رختخواب، ظرف یا استخر به صورت همزمان استفاده کنند، در معرض ریسک قرار می‌گیرند در صورتی که متخصصان بسیار تأکید کرده‌اند، این باورها غلط است و نه‌تنها راه‌های انتقال ایدز مشخص است بلکه راهکارهای پیشگیری از آن نیز معلوم است. تنها باید به آن توجه کرد.   دکتر مردانی می‌گوید: برخلاف سایر بیماری‌ها، ویروس HIV میزبانش را انتخاب نمی‌کند بلکه این خود انسان است که با انجام رفتار پرخطر جنسی، از حضور آن در بدن استقبال می‌کند.   عضو کمیته کشوری ایدز ادامه می‌دهد: بسیاری از جوانان فکر می‌کنند، امکان انتقال ویروس از طریق رابطه جنسی نامتعارف وجود ندارد، در صورتی که این نگرش بسیار غلط است و امکان انتقال ایدز از طریق همه روش‌های ارتباط جنسی وجود دارد، فقط درجات ریسک در رابطه با هر روش متفاوت است، اما در هیچ یک صفر نیست. تنها راه پیشگیری، استفاده از کاندوم سالم است.   وی به استفاده از سرنگ مشترک در میان معتادان تزریقی و فرآورده‌های خونی اشاره می‌کند و می‌گوید: آمارهای وحشتناکی داریم. هم‌اکنون کاهش سن ارتباط جنسی به 14 ـ 12 سالگی برابر با سن اعتیاد عامل اول ابتلاست.   این فوق‌تخصص بیماری‌های عفونی تأکید می‌کند: خویشتن‌داری در میان مجردها، پرهیز از روابط جنسی پرخطر(بدون کاندوم)، پایبندی اخلاقی در میان متأهلان و ممانعت در مصرف سرنگ مشترک حرف اول را در پیشگیری می‌زند. درباره راه سوم انتقال که تزریق فرآورده‌های خونی است، با تلاش سازمان انتقال خون با اطمینان می‌گوییم که محصولات این سازمان، کاملا سالم و امن است و بیماری‌های هپاتیت و ایدز از این طریق قابل انتقال نیست.   وی درباره چهارمین راه انتقال ویروس از مادر به جنین، تأکید می‌کند: بسیاری از خانم‌ها ممکن است از ابتلای خود به ویروس HIV مطلع نباشند. به خانم‌ها توصیه می‌کنیم قبل از اقدام به بارداری تست تشخیصی بدهند. فایده‌اش این است که اگر خانمی به صورت اتفاقی مبتلا به این ویروس بود، با مصرف داروی ضد HIV، مانع انتقال بیماری به فرزندش می‌شود.   درمان زودرس استراتژی برای ریشه‌کنی   دکتر مردانی امکان درمان زودهنگام را انقلاب بزرگی در کنترل و پیشگیری از افزایش تعداد مبتلایان می‌داند و می‌گوید: سازمان جهانی بهداشت و کشورهای مترقی دنیا می‌گویند؛ به محض تشخیص ایدز، درمان باید آغاز شود و منتظر پیشرفت بیماری نباشیم. درمان سریع، وجود ویروس ایدز در بدن را صفر می‌کند، به گونه‌ای که فرد بعد از ریشه‌کنی ویروس حتی اگر رابطه جنسی محافظت نشده داشته باشد، باعث انتقال بیماری به دیگری نخواهد بود.   وی ادامه می‌دهد: این استراتژی امید به زندگی را در میان دخترها و پسرها برای ازدواج و تشکیل خانواده بسیار افزایش داده است.   دشمنی سل با ایدز   مبتلایان ایدز بیش از آن که در اثر ابتلا به این ویروس بمیرند، بر اثر سل جان خود را از دست می‌دهند. دکتر مردانی درباره علت این اتفاق می‌گوید: بیماری ایدز به سندرم نقص ایمنی اکتسابی نیز معروف است. اولین کار این ویروس به محض ورود به بدن، حمله به لنفوسیت‌ها (نوعی از گلبول‌های سفید خون) و به تبع آن کاهش ایمنی بدن است. از سوی دیگر لنفوسیت‌ها در مبارزه علیه سل نقش بسیار مهمی دارند.   دکتر مردانی با بیان این مطلب ادامه می‌دهد: طبق مطالعات، شایع‌ترین عفونت فرصت طلب در بیماران پیشرفته ایدز در ایران، بیماری سل است. همزمانی سل وایدز کار درمان را سخت می‌کند چرا که اول باید سل درمان شود تا فرد بتواند داروهای ضد ایدز مصرف کند.   آزمایش ایدز: اصلا به نشانه کار ندارد   در ایالات متحده همه کسانی که در سن 15 تا 45 سال قرار دارند، سالی یک بار باید آزمایش ایدز بدهند و معتقدند هر کسی که مراجعه می‌کند، باید به سه سوال پاسخ بدهد. اگر پاسخ دو سوال مثبت بود، فرد باید آزمایش بدهد. سوالات سه گانه بدین شرح است؛ 1 ـ آیا تماس جنسی از هر نوعی بدون کاندوم داشتید یا خیر 2 ـ آیا بیش از یک شریک جنسی داشته‌اید یا خیر 3 ـ آیا شریک جنسی شما دارای تعدد روابط جنسی بوده است یا نه؟   اگر پاسخ یک فرد ایرانی هم به این سوالات مثبت باشد، باید برای انجام تست به مراکز بیماری‌های رفتاری وزارت بهداشت مراجعه کند و به هیچ عنوان منتظر نشانه بیماری نماند. هر کس که هر نوع بیماری مقاربتی همچون هرپس تناسلی دارد، باید آزمایش HIV بدهد.   همسران افراد معتاد، افراد دارای سابقه زندان و مسافران کشورهای جنوب شرقی آسیا مخصوصا تایلند، افراد دریافت‌کننده فرآورده خونی در سالیان قبل، کلیه بیماران همودیالیزی و پرسنل پزشکی باید آزمایش HIV بدهند. متاسفانه افراد زیادی هستند که از ابتلای خود اطلاع ندارند.  
نویسنده : کلاکت